Ergani’nin ova, kayalık yamaç, tarım arazisi, dere koridoru ve kırsal yerleşim mozaiği farklı kuşlar, küçük memeliler, sürüngenler ve diğer canlılar için çeşitli yaşam alanları sunar.
Ergani’de toprak erozyonu özellikle eğimli, bitki örtüsü zayıflamış ve yanlış işlenen alanlarda verimli üst toprağın su veya rüzgârla taşınması riskini artırır.
Ergani Ovası, tarıma elverişli düzlükleri, ulaşım kolaylığı ve kırsal yerleşimlerle ilçe merkezini bağlayan konumuyla coğrafi ve ekonomik açıdan temel bir alandır.
Ergani ilçe merkezinin yaklaşık 950 metre dolayındaki yükseltisi sıcaklık farkları, kış koşulları, tarımsal takvim ve enerji ihtiyacı üzerinde hissedilir bir etki yaratır.
Ergani’de deprem güvenliği yalnız bir ‘bölge derecesi’ ile açıklanamaz; güncel AFAD tehlike değerleri, yerel zemin, bina kalitesi ve hazırlık düzeyi birlikte değerlendirilmelidir.
Ergani çevresinin jeolojik yapısı Güneydoğu Toros kuşağı, ofiyolitik kayaçlar, volkanik birimler, tortul örtüler ve ova dolgularının birlikte görüldüğü karmaşık bir bölgesel çerçeveye sahiptir.
Ergani çevresindeki dere ve mevsimsel akarsu yatakları yağışlı dönemde yüzey akışını toplar, kurak aylarda ise debileri belirgin biçimde azalabilir veya kesilebilir.